Prawo i regulaminy18 min czytania

Umowa z producentem kontraktowym dla marki własnej — co musi być zapisane, żeby marka, wzór i jakość zostały Twoje?

Krótka odpowiedź

Jeżeli umowa milczy, znak zostaje przy tym, kto go zgłosił, a projekt opakowania przy twórcy: bez wyraźnego postanowienia o przeniesieniu praw uważa się, że twórca udzielił tylko licencji (art. 65 prawa autorskiego). Przeniesienie wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Rejestracja znaku w UPRP kosztuje 890 zł, wzoru przemysłowego 520 zł za pierwsze pięć lat.

Zastrzeżenie

Ten tekst zbiera przepisy i opłaty urzędowe według stanu na dzień odczytu podany w źródłach i pokazuje, co z nich wynika dla umowy z wytwórcą. Nie jest poradą prawną ani wzorem umowy. O treści konkretnego kontraktu, jego skutkach podatkowych i ryzyku w danej branży rozstrzyga radca prawny albo rzecznik patentowy, który zna Twoją sytuację.

Podpisując private label, w świetle prawa stajesz się producentem

Wielu sprzedawców zakłada, że „producentem” jest fabryka, a oni są tylko sprzedawcą. Rozporządzenie o ogólnym bezpieczeństwie produktów mówi inaczej: producent to każda osoba, która wytwarza wyrób albo zleca jego zaprojektowanie lub wytworzenie i sprzedaje go pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym8. Osobny przepis powtarza to jeszcze dobitniej: kto wprowadza wyrób do obrotu pod swoją nazwą lub znakiem, ten podlega obowiązkom producenta8.

Rozporządzenie stosuje się od 13 grudnia 2024 roku, a od 3 stycznia 2026 roku obowiązuje polska ustawa, która ustawia nadzór i kary89. Ta sama zasada wraca w ustawie o systemach oceny zgodności, według której producentem jest podmiot, dla którego wyrób zaprojektowano lub wytworzono, żeby wprowadzić go do obrotu pod jego nazwą lub znakiem10.

Praktyczny skutek jest prosty: naklejka z Twoją nazwą przesuwa na Ciebie obowiązki, których nie da się scedować mailem. Analiza ryzyka i dokumentacja techniczna, przechowywanie jej przez dziesięć lat, numer typu, partii lub serii, dane kontaktowe na wyrobie oraz te same dane w ofercie sprzedaży na odległość8. Kary są wpisane w ustawę: do 1 000 000 zł za wprowadzenie do obrotu wyrobu niezgodnego z ogólnym wymaganiem bezpieczeństwa i do 100 000 zł za brak analizy ryzyka i oznaczeń9.

Dlatego umowa z wytwórcą nie jest formalnością do podpisania po ustaleniu ceny. To jedyne miejsce, w którym możesz zamienić „ufam, że robią dobrze” na dokumenty, których zażąda od Ciebie inspekcja i na których oprzesz regres, gdy coś pójdzie źle.

Co zostaje u kogo, gdy umowa o tym milczy

Porównanie sześciu elementów marki własnej w dwóch wariantach: gdy umowa milczy i gdy zawiera zapis — nazwa i znak, kształt wyrobu, forma i oprzyrządowanie, projekt opakowania, receptura, odpowiedzialność za produkt.
Sześć elementów i dwa scenariusze. Kolumna „bez zapisu” to stan domyślny wynikający z przepisów, nie z złej woli wytwórcy.

Milczenie umowy nie oznacza, że nic się nie dzieje. Oznacza, że wchodzą reguły domyślne, a te wcale nie zostały napisane pod Ciebie. Poniżej sześć elementów marki własnej i ich domyślny los, uporządkowany według podstawy prawnej.

Sześć elementów marki własnej — kto ma do nich prawo bez zapisu w umowie i z zapisem

Sześć elementów marki własnej: stan domyślny wynikający z przepisów i stan po wpisaniu klauzuli do umowy. Akty prawne odczytane 10.09.2026.

Sześć elementów marki własnej: stan domyślny wynikający z przepisów i stan po wpisaniu klauzuli do umowy. Akty prawne odczytane 10.09.2026.
ElementGdy umowa milczyGdy jest zapisPodstawa
Nazwa i znak towarowyPrawo wyłączne nabywa ten, kto uzyskał je w urzędzie — także wytwórca, jeśli zgłosił pierwszyZobowiązanie wytwórcy, że nie zgłosi znaku, plus przeniesienie prawa w formie pisemnej pod rygorem nieważnościart. 153 ust. 1 i art. 162 ust. 1 prawa własności przemysłowej4
Kształt wyrobu i opakowaniaPrawo do rejestracji wzoru ma twórca, a przy wzorze z realizacji umowy — zamawiający, o ile strony nie ustaliły inaczejUmowa między przedsiębiorcami może wprost określić podmiot, któremu przysługuje to prawoart. 11 ust. 1, 3 i 4 prawa własności przemysłowej1
Forma, matryca, oprzyrządowaniePrzedsiębiorca, przy którego pomocy powstał wzór, może korzystać z niego we własnym zakresieWłasność narzędzi, obowiązek ich wydania i wyłączenie korzystania we własnym zakresieart. 11 ust. 5 prawa własności przemysłowej1
Projekt opakowania, logo, grafikaW braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu uważa się, że twórca udzielił licencjiPrzeniesienie autorskich praw majątkowych na piśmie, z wymienionymi polami eksploatacjiart. 41 ust. 2, art. 53 i art. 65 prawa autorskiego7
Receptura, skład, specyfikacjaTajemnicą przedsiębiorstwa jest tylko informacja, wobec której podjęto działania dla utrzymania poufnościKlauzula poufności i ograniczenie kręgu osób — dopiero wtedy ujawnienie jest czynem nieuczciwej konkurencjiart. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji11
Odpowiedzialność za wyróbTwoja — sprzedajesz pod własną nazwą, więc jesteś producentem w rozumieniu przepisówNadal Twoja wobec kupującego, ale z dokumentacją techniczną i regresem do wytwórcyart. 3 pkt 8 i art. 13 ust. 1 rozporządzenia 2023/9888

Trzy z sześciu wierszy w kolumnie środkowej wypadają na Twoją niekorzyść. To nie jest kwestia uczciwości wytwórcy — tak działają reguły domyślne, kiedy nikt ich nie wyłączy.

Nazwa i znak towarowy: kto zgłosił, ten ma

Prawo ochronne na znak towarowy daje wyłączność na używanie oznaczenia w sposób zarobkowy na terytorium Polski i trwa dziesięć lat od daty zgłoszenia w Urzędzie Patentowym4. Nabywa je ten, komu urząd je przyznał, a nie ten, kto nazwę wymyślił albo pierwszy jej użył na aukcji. Jeśli wytwórca zgłosi Twoją nazwę na siebie, formalnie jest uprawnionym — a Ty stajesz się użytkownikiem cudzego znaku.

Ustawa przewiduje ratunek dla jednej konkretnej sytuacji. Gdy znak na swoją rzecz zgłosił lub zarejestrował agent albo przedstawiciel uprawnionego, działając bez jego zgody i nie uzasadniając tego, uprawniony może żądać umorzenia postępowania, unieważnienia prawa albo przeniesienia go na siebie, a także zakazania używania znaku5. Ten sam przepis stosuje się odpowiednio do każdego, kto zgłosił znak, nie będąc do tego uprawnionym5.

Ratunek ma jednak termin. Z żądaniem unieważnienia lub przeniesienia nie można wystąpić, jeżeli przez pięć kolejnych lat używania zarejestrowanego znaku uprawniony, wiedząc o tym używaniu, nie sprzeciwiał się5. Innymi słowy: milczenie przez pięć lat zamyka drogę, a droga i tak prowadzi przez postępowanie, nie przez rozmowę telefoniczną.

Dlatego dwa zdania w umowie robią więcej niż cała korespondencja później. Pierwsze: wytwórca oświadcza, że nie zgłosi ani nie zarejestruje oznaczenia zleceniodawcy, jego wariantów ani oznaczeń podobnych, w żadnym urzędzie i żadnej klasie. Drugie: jeśli już to zrobił, przenosi prawo w formie pisemnej pod rygorem nieważności — bo tego wymaga ustawa dla przeniesienia prawa ochronnego34.

Warto rozdzielić dwie rzeczy, które w rozmowach się zlewają. Przeniesienie prawa oznacza, że znak jest Twój. Licencja oznacza tylko upoważnienie do używania i wygasa razem z prawem licencjodawcy4. Jeśli wytwórca proponuje „licencję na naszą markę”, propozycja dotyczy jego marki, nie Twojej.

Kształt, forma i oprzyrządowanie: wzór przemysłowy

Wzorem przemysłowym jest nowa i mająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części — linie, kontury, kształt, kolorystyka, faktura, materiał, ornamentacja. Wytworem jest każdy przedmiot wytworzony przemysłowo lub rzemieślniczo, w tym wprost opakowanie i symbole graficzne2. Prawo z rejestracji daje wyłączność korzystania i pozwala zakazać innym wytwarzania, oferowania i importu wytworu, w którym wzór zastosowano; trwa 25 lat od zgłoszenia, w pięciu pięcioletnich okresach2.

Kto jest uprawniony? Zasadniczo twórca, a gdy wzór powstał w wyniku realizacji umowy — zamawiający, chyba że strony ustaliły inaczej1. Ta klauzula działa w obie strony: równie łatwo ustalić, że prawo zostaje przy wytwórcy. Osobny przepis pozwala umowie między przedsiębiorcami wprost wskazać podmiot, któremu prawo będzie przysługiwać1. To jedno zdanie w kontrakcie zamyka temat.

Największa pułapka leży gdzie indziej. Jeżeli twórca dokonał wzoru przy pomocy przedsiębiorcy, ten przedsiębiorca może korzystać z wzoru we własnym zakresie1. Fabryka, która dołożyła technologa do dopracowania kształtu uchwytu albo profilu obudowy, mieści się w tym opisie. Jeśli tego nie wyłączysz, Twój kształt może wrócić na rynek pod inną nazwą i będzie to zgodne z prawem.

Stąd trzy zapisy, które chodzą razem. Kto jest uprawniony z rejestracji wzoru; wyłączenie korzystania we własnym zakresie; oraz własność form, matryc i oprzyrządowania wraz z obowiązkiem ich wydania po zakończeniu współpracy. Ostatni punkt bywa najdroższy w negocjacji, bo narzędzia realnie kosztują — ale to one decydują, czy da się zmienić wytwórcę bez zmiany produktu.

Umowa o przeniesienie prawa z rejestracji wzoru i umowa licencyjna wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności; ustawa stosuje tu odpowiednio przepisy o patentach3. Ustalenie w wiadomości głosowej albo w wątku na komunikatorze nie wywoła skutku, nawet jeśli obie strony pamiętają je tak samo.

Projekt opakowania i grafika: przeniesienie, nie licencja

Projekt etykiety, logo, układ pudełka i zdjęcia produktowe są utworami — ustawa wymienia wprost utwory plastyczne, fotograficzne i wzornictwa przemysłowego7. Ochrona przysługuje twórcy bez żadnych formalności, od chwili ustalenia utworu7. Nie ma tu rejestracji, więc nie ma też rejestru, w którym cokolwiek sprawdzisz.

Reguła domyślna jest jednoznaczna: w braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa uważa się, że twórca udzielił licencji7. A licencja bez innych ustaleń uprawnia do korzystania przez pięć lat na terytorium państwa siedziby licencjobiorcy i po tym czasie wygasa7. Faktura z opisem „projekt opakowania” nie przenosi praw — przenosi je tylko umowa, i to zawarta na piśmie pod rygorem nieważności7.

Drugie ograniczenie dotyczy zakresu. Umowa o przeniesienie praw i licencja obejmują wyłącznie pola eksploatacji wyraźnie w nich wymienione7. Zapis „wszystkie pola” niczego nie załatwia; wymienia się konkretnie: zwielokrotnianie drukiem na opakowaniach i etykietach, wprowadzanie do obrotu egzemplarzy, publiczne udostępnianie w internecie, użycie w materiałach reklamowych.

Do kompletu dochodzą trzy rzeczy pomijane najczęściej: zgoda na wykonywanie praw zależnych, czyli na przeróbki i adaptacje projektu, przeniesienie własności nośników z plikami źródłowymi oraz zobowiązanie twórcy, że nie użyje projektu dla innego zleceniodawcy. Jeżeli w umowie nie wynika, że przeniesienie nastąpiło nieodpłatnie, twórcy przysługuje wynagrodzenie — godziwe i odpowiednie do zakresu prawa7, więc cena za projekt i cena za prawa to dwie pozycje, nie jedna.

Receptura i specyfikacja: tajemnica przedsiębiorstwa

Receptury, składu materiałowego ani parametrów procesu nie da się zarejestrować tak jak nazwy czy kształtu. Zostaje jedna droga: tajemnica przedsiębiorstwa. Ustawa definiuje ją jako informacje techniczne, technologiczne lub organizacyjne mające wartość gospodarczą, które nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji — o ile uprawniony podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności11.

Ostatni warunek jest tym, który decyduje. Skład powłoki, gramatura tkaniny, parametry ogniwa czy tolerancje wykonania stają się tajemnicą dopiero wtedy, gdy widać, że je chroniłeś: podpisana klauzula poufności przed przekazaniem dokumentacji, oznaczone pliki, ograniczony krąg osób, zakaz przekazywania podwykonawcom bez zgody. Bez tego ujawnienie nie jest czynem nieuczciwej konkurencji, tylko rozmową dwóch firm.

Gdy warunek jest spełniony, ujawnienie, wykorzystanie lub pozyskanie takich informacji jest czynem nieuczciwej konkurencji, a przedsiębiorca, którego interes naruszono, może żądać zaniechania, usunięcia skutków, naprawienia szkody i wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści11. Zwróć uwagę na kolejność: najpierw dowód, że chroniłeś, potem roszczenie.

Praktyczny wniosek dla rozmów z nowym wytwórcą: klauzula poufności podpisywana jest przed wysłaniem specyfikacji, nie razem z zamówieniem pierwszej partii. Ten jeden dokument bywa jedynym, który zdążysz podpisać, zanim wyjdzie na jaw, że oferta konkurencji ma podejrzanie znajome parametry.

Wyłączność, MOQ i odbiór partii

Wyłączność nie wynika z żadnego przepisu — bierze się wyłącznie z umowy, w granicach swobody kształtowania stosunku prawnego12. Dlatego trzeba ją opisać wymiarami, a nie hasłem. Wymiar przedmiotowy: czy zakaz dotyczy tego wyrobu, tej kategorii, czy tylko wyrobu z Twoim wzorem. Wymiar terytorialny i czasowy: gdzie i jak długo. Oraz konsekwencja: co się dzieje, gdy zakaz zostanie złamany.

Do tego dochodzą liczby, które w praktyce psują współpracę częściej niż spory o markę: minimalna partia zamówienia, cena i sposób jej indeksacji, termin dostawy, dopuszczalna nadwyżka lub niedobór w partii, warunki magazynowania form. Zapisz też, kto ponosi koszt pierwszej próby i czyją własnością są próbki oraz partia próbna.

Odbiór partii to osobna rzecz i wynika z Kodeksu cywilnego. Przy sprzedaży między przedsiębiorcami kupujący traci uprawnienia z rękojmi, jeżeli nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o wadzie, a gdy wada wyszła na jaw później — jeżeli nie zawiadomił niezwłocznie po jej stwierdzeniu12. Odpowiedzialność za wadę fizyczną obejmuje wady stwierdzone przed upływem dwóch lat od wydania rzeczy12.

„Niezwłocznie” jest pojęciem nieostrym, dlatego umowa powinna je zamienić na termin: ile dni roboczych na odbiór jakościowy, jaki procent partii sprawdzasz, kto rozstrzyga spór o wadę i według jakiej próbki wzorcowej. Strony mogą odpowiedzialność z rękojmi rozszerzyć, ograniczyć albo wyłączyć12 — i wytwórcy zwykle korzystają z drugiej możliwości, licząc, że nikt nie doczyta.

Kary umowne i dokumenty do każdej dostawy

Karę umowną można zastrzec wyłącznie na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego12. To dobra wiadomość, bo naruszenia, które w private label bolą najbardziej, są właśnie niepieniężne: sprzedaż Twojego wyrobu innemu odbiorcy, zgłoszenie znaku, ujawnienie specyfikacji, opóźnienie dostawy.

Kara należy się w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość szkody, ale żądanie odszkodowania przewyższającego karę jest niedopuszczalne, chyba że strony postanowiły inaczej12. Stąd zapis, który warto mieć: „kara umowna nie wyłącza dochodzenia odszkodowania przewyższającego jej wysokość”. W drugą stronę działa miarkowanie: dłużnik może żądać zmniejszenia kary rażąco wygórowanej albo gdy zobowiązanie wykonano w znacznej części12, więc kwota wzięta z sufitu i tak zostanie ścięta przez sąd.

Druga część tego rozdziału to dokumenty. Jako podmiot sprzedający pod własną nazwą odpowiadasz za dokumentację techniczną z wewnętrzną analizą ryzyka i musisz przechowywać ją przez dziesięć lat od wprowadzenia wyrobu do obrotu8. Fizycznie powstaje ona u wytwórcy — więc jej wydanie musi być obowiązkiem umownym, a nie uprzejmością.

Dla wyrobów objętych unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym dochodzi ocena zgodności. Deklaracja zgodności to oświadczenie producenta na jego wyłączną odpowiedzialność, że wyrób spełnia wymagania10, a do obowiązków producenta należy przeprowadzenie lub zlecenie procedury oceny zgodności, sporządzenie deklaracji i umieszczenie oznakowania CE10. Dotyczy to na przykład elektroniki użytkowej, ładowarek i zabawek; nie dotyczy zwykłych tekstyliów czy prostych akcesoriów, dla których obowiązuje jedynie ogólne wymaganie bezpieczeństwa.

Lista załączników do umowy, która pokrywa ten obszar: specyfikacja techniczna wyrobu, dokumentacja techniczna z analizą ryzyka, deklaracja zgodności wraz z raportami badań (jeśli kategoria jej wymaga), wzór oznakowania z numerem partii lub serii, wzór instrukcji i ostrzeżeń po polsku oraz zobowiązanie do informowania o zmianach konstrukcyjnych. Zmiana wyrobu bywa istotna także prawnie: kto wprowadza istotną modyfikację wpływającą na bezpieczeństwo, sam staje się producentem w tym zakresie8.

Checklista dwunastu zapisów

Skrót checklisty w dziesięciu punktach: zgłoszenie znaku, prawo do wzoru przemysłowego, wyłączenie korzystania we własnym zakresie, własność form i oprzyrządowania, przeniesienie praw autorskich do projektu z polami eksploatacji, poufność receptury, wyłączność, minimalna partia i odbiór jakościowy, dokumenty do partii, kary umowne i wyjście z umowy.
Skrót checklisty z tekstu w kolejności, w jakiej zapisy wchodzą do negocjacji. Punkty 1–6 rozstrzygają, czyja jest marka; 7–10 — czy da się ją utrzymać.
  1. Zgłoszenie znaku. Wytwórca zobowiązuje się nie zgłaszać Twojego oznaczenia ani oznaczeń podobnych, w żadnym urzędzie i żadnej klasie; jeśli zgłosił, przenosi prawo na piśmie45.
  2. Prawo do wzoru przemysłowego. Umowa między przedsiębiorcami wskazuje Ciebie jako podmiot, któremu przysługuje prawo z rejestracji1.
  3. Zakaz użytku własnego. Wyłączenie możliwości korzystania z wzoru przez wytwórcę we własnym zakresie1.
  4. Formy i oprzyrządowanie. Czyją są własnością, kto finansuje, gdzie stoją, komu i w jakim terminie są wydawane po zakończeniu współpracy.
  5. Prawa do projektu. Przeniesienie autorskich praw majątkowych w formie pisemnej pod rygorem nieważności, z osobno wskazanym wynagrodzeniem7.
  6. Pola eksploatacji. Wymienione wprost, plus zgoda na prawa zależne i przeniesienie własności nośników z plikami źródłowymi7.
  7. Poufność. Klauzula podpisana przed przekazaniem specyfikacji, z listą osób i zakazem przekazywania podwykonawcom bez zgody11.
  8. Wyłączność. Zakres przedmiotowy, terytorium, czas i skutek naruszenia — opisane wymiarami, nie hasłem12.
  9. MOQ, cena i terminy. Minimalna partia, zasady indeksacji ceny, termin dostawy, dopuszczalna nadwyżka i niedobór.
  10. Odbiór jakościowy. Próbka wzorcowa, liczba dni na badanie partii, tryb zgłoszenia wady zamiast nieostrego „niezwłocznie”12.
  11. Dokumenty do partii. Dokumentacja techniczna z analizą ryzyka, deklaracja zgodności jeśli kategoria jej wymaga, numer typu, partii lub serii810.
  12. Kary i wyjście. Kara umowna za naruszenia niepieniężne, zastrzeżenie odszkodowania ponad karę, tryb i termin rozwiązania umowy12.

Kolejność nie jest przypadkowa. Punkty od pierwszego do siódmego rozstrzygają, czyja jest marka; od ósmego do dwunastego — czy da się ją utrzymać, gdy współpraca się psuje. Jeśli negocjujesz pierwszy raz i nie masz siły przetargowej na wszystko, punkty 1, 2, 5 i 7 są tymi, których brak jest najtrudniej naprawić później.

Rachunek: ile kosztuje ochrona, a ile spór

Na jasnym blacie gruby stos wydruków z tabelami spięty klipsem, obok markowe pudełko z tłoczonym znakiem i białą banderolą.
Stos po lewej rozstrzyga, do kogo należy pudełko po prawej. Kolejność jest zawsze taka sama: najpierw papier, potem nakład.

Zapis w umowie nic nie kosztuje, ale sam zapis nie tworzy prawa wyłącznego — tworzy je rejestracja. Poniżej opłaty urzędowe i sądowe, w kwotach z tabel odczytanych 10.09.2026.

Opłaty urzędowe za ochronę nazwy i kształtu oraz opłaty sądowe w sporze

Opłaty urzędowe UPRP za znak towarowy i wzór przemysłowy oraz opłaty sądowe w sprawach własności intelektualnej. Tabele opłat i teksty ustaw odczytane 10.09.2026.

Opłaty urzędowe UPRP za znak towarowy i wzór przemysłowy oraz opłaty sądowe w sprawach własności intelektualnej. Tabele opłat i teksty ustaw odczytane 10.09.2026.
PozycjaOpłataPodstawa
Zgłoszenie znaku słownego, jedna klasa, elektronicznie400 złtabela opłat UPRP15
Ochrona znaku przez pierwsze 10 lat, jedna klasa400 złtabela opłat UPRP16
Publikacja informacji o udzielonym prawie ochronnym90 złtabela opłat UPRP15
Razem znak towarowy na 10 lat890 złsuma trzech pozycji powyżej
Zgłoszenie wzoru przemysłowego300 złtabela opłat UPRP13
Publikacja o udzielonym prawie z rejestracji70 złtabela opłat UPRP13
Ochrona wzoru, pierwszy okres (lata 1–5)150 złtabela opłat UPRP14
Ochrona wzoru, drugi okres (lata 6–10)250 złtabela opłat UPRP14
Ochrona wzoru, wszystkie pięć okresów (25 lat)3900 zł150 + 250 + 500 + 1000 + 2000 zł14
Pozew w sprawie własności intelektualnej — każde roszczenie niepieniężne300 złart. 26a ust. 1 ustawy o kosztach sądowych17
Roszczenie pieniężne o wartości ponad 20 000 zł5 % wartości, nie więcej niż 100 000 złart. 13 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych17
Wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia100 złart. 68 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych17
Wniosek o zabezpieczenie środka dowodowego200 złart. 26a ust. 2 ustawy o kosztach sądowych17
Stawka minimalna pełnomocnika przy wartości sporu 50 000–200 000 zł5400 zł§ 2 pkt 6 rozporządzenia o opłatach za czynności radców prawnych19

Policzmy to na jednym scenariuszu. Ochrona nazwy i kształtu przez dziesięć lat: 890 zł za znak plus 300 + 70 + 150 + 250 zł za wzór, razem 1660 zł opłat urzędowych — 166 zł rocznie. Sprawdzenie nazwy w bazach przed zgłoszeniem nic nie kosztuje, a klauzule w umowie kosztują tyle, ile czas na ich przeczytanie.

Teraz spór. Wytwórca sprzedaje Twój wyrób innemu odbiorcy, szkodę szacujesz na 60 000 zł. Opłata od roszczenia pieniężnego: 5 % wartości, czyli 3000 zł17. Do tego 300 zł od żądania zaniechania, 100 zł od wniosku o zabezpieczenie roszczenia i 200 zł od wniosku o zabezpieczenie środka dowodowego — razem 3600 zł samych opłat sądowych, zanim ktokolwiek wejdzie na salę17.

Do tego dochodzi pozycja, której nie wybierasz. W postępowaniu w sprawach własności intelektualnej obowiązuje zastępstwo przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego; wyłączenie działa tylko wtedy, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 000 zł18. Sprawy te rozpoznają wyłącznie sądy okręgowe18. Stawka minimalna pełnomocnika przy wartości sporu 50 000–200 000 zł wynosi 5400 zł19 — a to stawka minimalna, nie honorarium.

Zestawienie mówi samo za siebie: 1660 zł za dziesięcioletnią ochronę nazwy i kształtu wobec co najmniej 9000 zł opłat i minimalnego zastępstwa w jednym sporze średniej wielkości — czyli ponad pięć razy więcej, bez liczenia własnego czasu i miesięcy postępowania. Rachunek nie zależy od tego, kto ma rację.

Zanim pójdziesz na rozmowę o umowie, dobrze mieć przed sobą to, o co się umawiasz: nazwę, znak i wygląd pierwszej sekcji strony. Jeśli tego jeszcze nie masz, wklej link do oferty w rozmowie — pierwszy kierunek marki zobaczysz bez płacenia. Propozycje nazw są robocze: nie sprawdzamy ich w rejestrach znaków ani domen, więc weryfikacja przed zgłoszeniem i przed podpisem zostaje po Twojej stronie.

Pytania, które padają najczęściej

Czy producent może zarejestrować moją markę na siebie?

Formalnie tak, jeżeli zgłosi znak pierwszy — prawo wyłączne nabywa ten, komu urząd je przyznał. Gdy zrobił to agent lub przedstawiciel bez zgody uprawnionego, ustawa pozwala żądać unieważnienia albo przeniesienia prawa i zakazania używania znaku. Żądanie odpada, jeśli przez pięć kolejnych lat świadomie nie sprzeciwiałeś się używaniu zarejestrowanego znaku.

Czy faktura za projekt opakowania wystarczy, żeby prawa były moje?

Nie. Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności, a w braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu uważa się, że twórca udzielił jedynie licencji. Licencja bez innych ustaleń trwa pięć lat i wygasa. Umowa obejmuje wyłącznie pola eksploatacji wymienione w niej wprost.

Kto odpowiada za bezpieczeństwo produktu — fabryka czy ja?

Producentem w rozumieniu rozporządzenia 2023/988 jest także ten, kto zleca wytworzenie wyrobu i sprzedaje go pod własną nazwą lub znakiem towarowym. Sprzedając private label pod swoją marką, odpowiadasz jak producent: analiza ryzyka, dokumentacja techniczna przez dziesięć lat, oznaczenia i dane kontaktowe. Umowa może dać Ci regres do wytwórcy, ale nie zdejmuje tej odpowiedzialności.

Do kogo należy forma wtryskowa, za którą zapłaciłem?

Do tego, kogo wskazuje umowa — sama zapłata za narzędzie nie rozstrzyga o prawie do wzoru. Osobny przepis pozwala przedsiębiorcy, przy którego pomocy twórca dokonał wzoru, korzystać z niego we własnym zakresie. Dlatego zapisuje się trzy rzeczy naraz: własność narzędzi, obowiązek ich wydania i wyłączenie korzystania we własnym zakresie.

Czy recepturę albo specyfikację da się zastrzec w urzędzie?

Nie ma dla nich rejestru — chroni je tajemnica przedsiębiorstwa. Warunkiem jest podjęcie, przy zachowaniu należytej staranności, działań w celu utrzymania informacji w poufności: klauzula podpisana przed przekazaniem dokumentacji, ograniczony krąg osób, zakaz przekazywania podwykonawcom. Bez tych działań ujawnienie nie jest czynem nieuczciwej konkurencji.

Źródła i stan danych

  1. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. — Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508; tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1170), art. 11 ust. 1, 3, 4 i 5 — komu przysługuje prawo do uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, wskazanie podmiotu w umowie między przedsiębiorcami, korzystanie z wzoru „we własnym zakresie” przez przedsiębiorcę udzielającego pomocy (odczyt 10.09.2026)
  2. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1170), art. 102 ust. 1 i 2 (definicja wzoru przemysłowego, opakowanie jako wytwór) oraz art. 105 ust. 2, 3, 5 i 6 (zakres prawa z rejestracji, 25 lat w pięciu pięcioletnich okresach) (odczyt 10.09.2026)
  3. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1170), art. 118 ust. 1 w związku z art. 67 ust. 2 i art. 76 ust. 1 — forma pisemna pod rygorem nieważności dla umowy o przeniesienie prawa i dla umowy licencyjnej, stosowana odpowiednio do wzorów przemysłowych (odczyt 10.09.2026)
  4. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1170), art. 120 ust. 1 (czym może być znak towarowy), art. 153 ust. 1 i 2 (prawo wyłączne, 10 lat od daty zgłoszenia), art. 162 ust. 1 (zbywalność prawa, odpowiednie stosowanie art. 67 ust. 2–5) oraz art. 163 (umowa licencyjna na znak) (odczyt 10.09.2026)
  5. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1170), art. 161 ust. 1–3 — zgłoszenie znaku na swoją rzecz przez agenta lub przedstawiciela bez zgody uprawnionego: żądanie umorzenia, unieważnienia albo przeniesienia prawa; utrata żądania po pięciu latach świadomego tolerowania używania (odczyt 10.09.2026)
  6. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1170), art. 296 ust. 1 — roszczenia w razie naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy: zaniechanie, wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści, naprawienie szkody (odczyt 10.09.2026)
  7. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 24), art. 1 ust. 1, 2 i 4 (utwór, utwory plastyczne, fotograficzne i wzornictwa przemysłowego, ochrona bez formalności), art. 41 ust. 2 (pola eksploatacji wyraźnie wymienione), art. 43 ust. 1 i 2 (wynagrodzenie twórcy), art. 53 (forma pisemna pod rygorem nieważności), art. 65 (domniemanie licencji), art. 66 ust. 1 (pięć lat i terytorium), art. 67 ust. 5 (forma licencji wyłącznej) (odczyt 10.09.2026)
  8. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (Dz. Urz. UE L 135 z 23.05.2023): art. 3 pkt 8 („producent” — także ten, kto zleca zaprojektowanie lub wytworzenie i sprzedaje pod własną nazwą lub znakiem towarowym), pkt 10 i 11, art. 9 ust. 2, 3, 5, 6 i 7 (analiza ryzyka, dokumentacja techniczna przez 10 lat, numer partii, dane producenta), art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1, art. 19 (informacje w sprzedaży na odległość), art. 52 (stosowanie od 13 grudnia 2024 r.) (odczyt 10.09.2026)
  9. Ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów (Dz.U. 2025 poz. 1826), obowiązująca od 3 stycznia 2026 r.: art. 2 (zakres w związku z rozporządzeniem 2023/988), art. 60 (do 1 000 000 zł), art. 61 (do 100 000 zł), art. 62 (do 40 000 zł), art. 63 (do 200 000 zł) — administracyjne kary pieniężne dla producenta (odczyt 10.09.2026)
  10. Ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 568), art. 4 pkt 6 (deklaracja zgodności jako oświadczenie producenta na jego wyłączną odpowiedzialność) i pkt 20 (producent — także podmiot, dla którego wyrób zaprojektowano lub wytworzono, aby wprowadzić go do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym), art. 13 (obowiązki producenta: dokumentacja techniczna, ocena zgodności, deklaracja i oznakowanie CE, przechowywanie przez 10 lat), art. 16 (obowiązki importera) (odczyt 10.09.2026)
  11. Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 85), art. 11 ust. 1–4 (tajemnica przedsiębiorstwa i warunek podjęcia działań w celu utrzymania poufności) oraz art. 18 ust. 1 (roszczenia przedsiębiorcy) (odczyt 10.09.2026)
  12. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 795), art. 353¹ (swoboda kształtowania stosunku prawnego), art. 483 § 1 i art. 484 § 1 i 2 (kara umowna za zobowiązanie niepieniężne, miarkowanie), art. 558 § 1 (rozszerzenie, ograniczenie lub wyłączenie rękojmi), art. 563 § 1 (utrata uprawnień z rękojmi przy sprzedaży między przedsiębiorcami), art. 568 § 1 (dwa lata na stwierdzenie wady fizycznej) (odczyt 10.09.2026)
  13. Urząd Patentowy RP — Wzory przemysłowe, procedura krajowa, opłaty zgłoszeniowe: 300 zł za zgłoszenie wzoru przemysłowego, 70 zł za publikację o udzielonym prawie z rejestracji, 1000 zł od wniesionego sprzeciwu (odczyt 10.09.2026)
  14. Urząd Patentowy RP — Wzory przemysłowe, opłaty za ochronę: prawo z rejestracji na 25 lat od daty zgłoszenia; 150 zł za pierwszy okres (lata 1–5), 250 zł za drugi, 500 zł za trzeci, 1000 zł za czwarty, 2000 zł za piąty; opłata za pierwszy okres w terminie trzech miesięcy od doręczenia decyzji (odczyt 10.09.2026)
  15. Urząd Patentowy RP — Znaki towarowe, procedura krajowa, opłaty zgłoszeniowe: 400 zł za zgłoszenie w postaci elektronicznej w jednej klasie, 120 zł za każdą następną klasę, 90 zł za publikację informacji o udzielonym prawie ochronnym (odczyt 10.09.2026)
  16. Urząd Patentowy RP — Znaki towarowe, opłaty za ochronę i przedłużenie: 400 zł za każdą klasę towarową za dziesięcioletni okres ochrony; opłata za pierwszy okres w terminie trzech miesięcy od doręczenia decyzji warunkowej (odczyt 10.09.2026)
  17. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 1228), art. 13 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym od 23.09.2025 (opłata stosunkowa 5 %, nie więcej niż 100 000 zł), art. 26a ust. 1 (300 zł od każdego roszczenia niepieniężnego w sprawach własności intelektualnej) i ust. 2 (200 zł od wniosku o zabezpieczenie środka dowodowego), art. 68 pkt 1 (100 zł od wniosku o zabezpieczenie roszczenia) (odczyt 10.09.2026)
  18. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 468), art. 87² § 1 i 2 (obowiązkowe zastępstwo przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego w sprawach własności intelektualnej; wyłączenie przy wartości przedmiotu sporu do 20 000 zł), art. 479⁸⁹ (zakres spraw własności intelektualnej), art. 479⁹⁰ § 1 (właściwość sądów okręgowych) (odczyt 10.09.2026)
  19. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 118), § 2 pkt 5–7 (stawki minimalne: 3600 zł przy wartości 10 000–50 000 zł, 5400 zł przy 50 000–200 000 zł, 10 800 zł przy 200 000–2 000 000 zł) oraz § 8 ust. 1 pkt 2 (720 zł w sprawach o ochronę praw autorskich) (odczyt 10.09.2026)

Kto to napisał. Tekst przygotował Agent AI Markarni na podstawie regulaminów, badań i danych z pracy Markarni. Za fakty odpowiada Tomasz Niedźwiecki, wydawca Markarni (Tomasz Niedźwiecki AI, NIP 6972240255).

Treść ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną ani podatkową. Widzisz błąd albo nieaktualną liczbę? Napisz: kontakt@markarnia.pl.

Opublikowano: Aktualizacja: Stan danych: 10.09.2026

Zobacz, jak może wyglądać marka Twojego produktu z Allegro.

Wklej link do swojej oferty. Agent AI Markarni odczyta produkt i pokaże pierwszy kierunek marki — bez płacenia. Allegro zostaje, obok rośnie Twój sklep.

Wklej link do oferty

Kilka minut od linku do pierwszej wersji.

Czytaj dalej

Powiązane teksty